Kennissessie ‘i naar het hart’ van de organisatie
Tijdens de kennissessie ‘informatisering in het hart van de organisatie‘ onderzochten I&A-professionals wat digitalisering écht betekent voor publieke organisaties. In een interactief debat stonden digitaal leiderschap, informatiemanagement en organisatieverandering centraal. Niet als theorie, maar als praktische vraag: hoe positioneer je informatisering zo dat het bijdraagt aan betere sturing, samenwerking en publieke waarde?
De avond was bewust interactief opgezet. In het Lagerhuis werden standpunten op scherp gezet: voor en tegen, zonder nuance te vermijden. In de consensuscirkels werd vervolgens gezocht naar gedeelde betekenis. Niet om verschillen weg te poetsen, maar om te begrijpen wat ze zeggen over hoe organisaties sturen, organiseren en veranderen.
Digitaal leiderschap en informatisering in publieke organisaties
Een aantal stellingen tijdens het Quarant Lagerhuis vormde de ruggengraat van de discussie en raakte direct aan de praktijk van informatiemanagement en digitalisering.
Een DT/MT zonder digitaal leider verzwakt de organisatie jaar op jaar verder.
De discussie ging niet over een functietitel, maar over verantwoordelijkheid. Zonder expliciete aandacht voor digitaal leiderschap in de top ontbreekt samenhang tussen strategie, middelen en voorbeeldgedrag.
De huidige organisatiestructuur van veel publieke organisaties belemmert vernieuwing.
Hier botsten stabiliteit en wendbaarheid. Structuren geven houvast, maar kunnen ook vernieuwing vertragen. De vraag die bleef hangen: durven we onze inrichting ter discussie te stellen als de opgaven daarom vragen?
Innovatie wordt geremd door hardnekkig vast te houden aan ‘silo’-applicaties.
Technologische keuzes bleken allesbehalve neutraal. Silo’s voelen veilig, maar beperken samenwerking, datadeling en het vermogen om snel te veranderen.
Wie data als bijproduct ziet, kiest voor stilstand.
Data werd zichtbaar als een bestuurlijk vraagstuk. Sturen we bewust op data, of laten we besluiten ontstaan op routine en onderbuikgevoel?
Gemeenten hebben geen kwantitatief personeelstekort, maar kwalitatief.
Het gesprek verschoof van aantallen naar vaardigheden. Digitale vakbekwaamheid, leervermogen en slimme inzet bleken bepalend voor toekomstbestendigheid.
In een onvoorspelbare wereld werkt procesdenken verlammend.
Processen geven grip, maar kunnen ook verstarren. De discussie maakte voelbaar waar procesdenken helpt en waar het innovatie in de weg zit.
Van debat naar concrete keuzes in informatiemanagement
Het Lagerhuis maakte de spanningen zichtbaar: controle versus vertrouwen, stabiliteit versus beweging, structuur versus vakmanschap. In de consensuscirkels werden deze spanningen niet opgelost, maar geduid.
- Wat betekent dit voor hoe we sturen?
- Voor hoe we organiseren?
- Voor hoe we informatisering positioneren?
Zo werd duidelijk dat “i naar het hart” geen technisch vraagstuk is, maar een organisatievraagstuk. Het raakt leiderschap, cultuur, vakmanschap en de manier waarop keuzes worden gemaakt en gedragen.
Kernpunten voor informatisering in 2026
De kern van de avond zat niet in één conclusie, maar in een gedeeld inzicht. “I naar het hart ” vraagt om expliciete keuzes. Om leiderschap dat richting geeft. Om organisaties die durven reflecteren op hun eigen inrichting. En om het blijvende gesprek over wat informatisering betekent voor mens, werk en publieke waarde.
Geen blauwdruk, wel een duidelijke beweging: van techniek naar betekenis. Precies daar raakt informatisering het hart van de organisatie.
De kernpunten hieronder zijn niet vooraf bedacht, maar ontstaan tijdens de avond zelf. Ze kwamen naar voren uit de combinatie van het Lagerhuisdebat en de daaropvolgende consensuscirkels, waarin een groep van circa 25 I&A‑professionals hun perspectieven, dilemma’s en praktijkervaringen inbracht. Zo werkt Quarant bewust toe van abstracte vraagstukken naar concrete consensus en keuzes, met oog voor toepassing in de praktijk en adoptie in organisaties. De kernpunten vormen daarmee geen samenvatting, maar een gedeeld vertrekpunt voor handelen.
- Een digitaal leider is niet genoeg; we hebben digitaal leiderschap nodig op ieder niveau.
- Digitale affiniteit en vaardigheden zijn een verantwoordelijkheid van iedere medewerker; hiervoor moet je wel de juiste randvoorwaarden scheppen als organisatie.
- Structuren zijn al decennia silo‑gewijs ingericht, met hun eigen werkwijzen en autonomie. Dit maakt het lastig om breder te innoveren buiten de eigen silo, terwijl de opgaven van deze tijd zich niet in een silo laten vangen.
- De politieke dynamiek in een organisatie kan zorgen voor belemmering van vernieuwing; politiek is risicomijdend en rigoureus vernieuwen past daar vaak niet bij.
- AI‑toepassingen maken gebruik van data. De komende jaren zullen deze toepassingen exponentieel toenemen. De kwaliteit ervan is direct afhankelijk van de data waarvan ze gebruikmaken.
- Data is pas waardevol als je bepaalt hoe je het wilt toepassen en waarop je wilt sturen om resultaten te behalen.
- “Veel handen maken licht werk zwaar.” Misschien zijn we wel met te veel mensen voor het uit te voeren werk, waardoor het lastiger wordt om gezamenlijk kwalitatief te verbeteren.
- Dynamisch procesdenken is nodig. Tegenwoordig zijn er digitale processen die we kortcyclisch kunnen aanpassen. Het uitgeschreven processenhandboek is van de jaren tachtig.
Meld je aan
I naar het hart van de organisatie
Publieke organisaties zoals gemeenten, provincies, uitvoeringsorganisaties en andere overheidsinstanties staan onder druk. Opgaven worden groter en ingewikkelder: woningbouw, digitalisering, klimaat, veiligheid, krapte op de arbeidsmarkt en hogere verwachtingen van inwoners.
Digitaal leiderschap is geen keuze meer: versterk je organisatie met procesmanagement
Digitale transformatie is geen ICT-vraagstuk, maar een bestuurlijke opgave. In een snel veranderende publieke context is digitaal leiderschap noodzakelijk om informatie als strategisch kapitaal te benutten.
Waarom elke gemeentemanager óók digitaal leider moet worden
Het klinkt futuristisch: gebeld worden door een computer, terwijl je denkt met een mens te spreken. Maar de impact van AI komt razendsnel dichterbij. Het…
