Waarom elke gemeentemanager óók digitaal leider moet worden
Het klinkt futuristisch: gebeld worden door een computer, terwijl je denkt met een mens te spreken. Maar de impact van AI komt razendsnel dichterbij. Het gaat de komende jaren dan ook een flinke rol spelen in hoe gemeenten georganiseerd zijn. En hoewel na de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen nieuwe colleges de koers zullen bepalen, blijft er één ding zeker: de impact van digitalisering moet nadrukkelijk op de agenda staan.
Eenvoudiger en efficiënter werken met AI
Een groot deel van het werk binnen gemeenten bestaat uit aanvragen beoordelen en toetsen aan wet- en regelgeving. De software die dat ondersteunt, wordt steeds vaker uitgerust met AI. Natuurlijk blijft de mens een sleutelrol spelen, maar de komende vier jaar zullen veel taken wezenlijk veranderen. Zowel het routinematige als het meer complexe werk zal voor een groot deel aanzienlijk eenvoudiger en efficiënter uitgevoerd worden. Slim volgen vraagt óók om actief (bij)sturen De technologische mogelijkheden moeten voldoen aan steeds strengere wettelijke eisen voor privacy en informatiebeveiliging, de budgetten staan onder druk én gemeenten hebben in VNG-verband uitgesproken de ICT-ontwikkelingen steeds meer collectief te willen organiseren. Dit alles gaat veel vragen van gemeentemanagers. Zij kunnen digitalisering niet langer overlaten aan de IT-afdeling. Managers zijn verantwoordelijk voor een stuk dienstverlening en dienen te zorgen voor de passende digitale richting en inrichting van de gemeentelijke organisatie.
‘Slim volgen’, zoals veel gemeenten graag doen, vraagt óók om actief (bij)sturen.
Het is dan ook tijd dat gemeentemanagers hun rol als digitaal leider omarmen. En hopelijk hoeven we ‘digitaal’ binnenkort niet meer expliciet te benoemen en horen digitale vaardigheden vanzelfsprekend bij het ambtelijk leiderschap.
De topprioriteiten voor 2026
De topprioriteiten voor het nieuwe jaar zijn dan ook:
- ‘CIO’ training voor MT’s: de i-functie borgen op MT/DT niveau.
- Leiderschapsontwikkeling: richten op versterking van kernwaarden en het wegnemen van structuurbelemmeringen.
- Competentiegericht HR-beleid: op individueel en teamniveau, gericht op het verhogen van de veranderkracht van de organisatie.
- Ontwikkeling digitale vaardigheden: kritisch denken, computational thinking, AI-gebruik.
- Herbalanceren van risicomanagement: betere balans zoeken tussen het minimaliseren van risico’s en het stimuleren van innovatie.
- Inzetten op dynamisch procesmanagement: continue verbetering borgen op de werkvloer, zo weinig mogelijk afhankelijk van ondersteunende teams.
“i naar het hart van de organisatie”
