Weg bij Big Tech: verkenning van alternatieven
Weg bij Big Tech: deel 2
Hoe worden we minder afhankelijk van de grote Amerikaanse techbedrijven? Ook binnen de Quarant gelederen is dit regelmatig onderwerp van gesprek. Want hoewel sommigen vinden dat ze ‘niks te verbergen hebben’, delen we bewust en onbewust meer data dan ons lief is, met alle risico’s van dien. In deze blogserie ‘Weg bij Big Tech’ nemen consultants Han Kuiper en Menno van der Horst je dan ook mee op hun persoonlijke weg naar meer datasoevereiniteit. In het eerste deel namen ze de risico’s van datadeling onder de loep; in dit tweede deel verkennen ze alternatieven.
Zoektocht naar alternatieven
Beide heren schrokken van de hoeveelheid gegevens die over ons allen worden verzameld (zie blog 1). De gegevensstromen zijn onzichtbaar en verdwijnen in vele, grote black boxes. Maar welke alternatieven zijn er? Han: ‘Voor we hiernaar op zoek gingen, hebben we inzichtelijk gemaakt wat we nu waarvoor gebruikten. En een prioritering gemaakt aan de hand van de mate van inbreuk op onze privacy en afhankelijkheid van USA tech. Daar waar we de grootste winst konden bereiken zijn we op zoek gegaan naar alternatieven.’
Open source Android
Ze kwamen er al snel achter dat alle accounts, apparaten en apps nauw met elkaar zijn verweven. En het landschap is veel breder dan alleen je telefoon. Menno: ‘Onze telefoon en apps kunnen we niet gebruiken zonder akkoord te gaan met voorwaarden en privacy beleid. Op Apple devices kun je het iOS niet vervangen, dus we besloten ons te richten op Android telefoons – specifiek op open source alternatieven. De standaard Android zit namelijk vol met trackers van onder meer Google en Samsung. In de praktijk hielden we dan in feite alleen toestellen over die door de open source worden ondersteund en onderhouden voor de langere termijn.’
Telefoonkeuze Han en Menno
De belangrijkste criteria waren:
- Bij voorkeur Europese producten en open source die nog onderhouden/ondersteund worden/actieve community hebben.
- De belangrijkste apps moeten wel blijven werken: bankieren, foto’s, berichten, mail + agenda, kaarten.
Uiteindelijk koos Han voor een Duitse Volla telefoon met bijbehorend VollaOS en Menno voor een Nederlandse Fairphone met CalyxOS.
In blog 3 delen Menno en Han hun eerste ervaringen.
Alternatieven voor apps: een overzicht
Overzicht van de belangrijkste apps en privacy-vriendelijke alternatieven:
| Functionaliteit | Privacyvriendelijke optie | Opmerkingen |
| Proton Mail | ||
| Agenda | Proton Calender | Werkt goed, maar je kunt er niet in zoeken |
| Bestanden | Nextcloud | Werkt goed op mobiel en laptop, maar wanneer volledig end to end encrypted beperkingen op mobiel |
| Proton Drive | Volledige encryptie en daardoor op mobiel minder gebruiksvriendelijk | |
| Notities | Nextcloud Standard Notes (Proton) | Werken goed |
| Browser | Fennec | Werkt goed, net als diverse andere alternatieven |
| Kaarten | Organic Maps | Foto’s |
| Foto’s | Immich/Pixelunion | Geweldig alternatief! |
| VPN | Proton VPN | Werkt goed, net als diverse andere alternatieven |
| AI | Lumo DuckAI SafeGPT | Lumo en DuckAI zijn kwalitatief beduidend minder dan de bekendere opties. SafeGPT testen we binnenkort. |
| Password manager | Proton Pass Bitwarden | |
| Authenticator | Proton Authenticator Free OTP | |
| Contactloos betalen | Garmin watch | Contactloos betalen via een ‘Google-vrije’ telefoon is niet mogelijk |
Nadelen van onafhankelijkheid van Big Tech
Alles is aan elkaar verbonden, wat het niet eenvoudig maakt om ‘eruit te stappen’.
- Alternatieven zijn allemaal losse oplossingen, die stuk voor stuk goed werken, maar niet dezelfde integraliteit bieden die we nu gewend zijn van bijvoorbeeld Google en Microsoft (maar waardoor ze dus ook enorme hoeveelheden data verzamelen).
- De verschillende alternatieven laten over het algemeen zeer actieve open source communities zien. Soms schieten ze een beetje door en worden risico’s wat overdreven uitvergroot. Overigens altijd met passie om de digitale wereld een beetje transparanter te maken. Vaak zijn systemen bijvoorbeeld al gericht op privacy en veiligheid en dan gaat de community voor 100%, terwijl 75% voor eindgebruikers al acceptabel is.
- Je moet wel tech-savy zijn, is nog niet voor de massa. Zo kost het installeren en inrichten van apps vaak meer handelingen dan je bij Apple en Google gewend bent. Bij Big Tech komt je apparaat klaar uit het doosje. Bij open source moet je snappen hoe de techniek werkt en dan handmatig systemen vervangen, soms met wat ‘command line’ scripts. Dat is niet gebruiksvriendelijk voor de massa. En soms kom je prachtige technische oplossingen tegen die niet voor jouw apparaat geschikt zijn.
Han: ‘Het gaat ons dan ook vooral om bewustwording en het delen van ervaringen. En op die manier bij te dragen aan het groeiende besef bij politiek en overheden om minder afhankelijk te zijn van Amerikaanse big tech bedrijven.’
Benieuwd naar de ervaringen van Han en Menno in de praktijk? Je leest het binnenkort in ‘Weg bij Big Tech deel 3‘.
Ai en ethiek voor publieke organisaties
Weg bij Big Tech 1: risico’s van datadeling
Hoe worden we minder afhankelijk van de grote Amerikaanse techbedrijven? In ‘Weg bij Big Tech deel 1′: de risico’s van datadeling.
Ronde Tafel common ground
Op 1 juli organiseert Quarant de ronde tafel Common Ground publieke organisaties. Tijdens deze fysieke bijeenkomst gaan professionals uit publieke organisaties met elkaar in gesprek over wat werken volgens Common Ground in de praktijk betekent voor de eigen organisatie.
Digitale soevereiniteit: wat als afhankelijkheid ons stilzet?
In deze wereld gebruikt een bondgenoot geen tanks, maar een stekker.
Europa krijgt een keuze: meebewegen met nieuwe eisen, of “terug naar de middeleeuwen”. Landen slikken. Bestuurders hopen tijd te kopen. Maar afhankelijkheid groeit niet langzaam meer, hij versnelt.
DIENSTEN
Wat wij bieden
Meer informatie?
Stel je vraag aan Han. Hij denkt graag met je mee.
