De noodzaak van strategische personeelsplanning én -ontwikkeling voor I&A

Heb je als gemeente de komende drie tot vijf jaar voldoende mensen in dienst, met toekomstbestendige kennis en vaardigheden? Medewerkers bij gemeenten worden nog altijd mobieler, applicaties verhuizen naar de cloud en de rol van data in blijft groeien. De taken van I&A breiden niet alleen uit, maar worden ook complexer. I&A-rollen gaan dan ook flink veranderen. Met een strategisch personeelsplan zorg je ervoor dat je de juiste medewerkers in huis hebt, die mee kunnen in alle ontwikkelingen. In dit blog lees je hoe je zo’n plan opstelt. En kijk hierbij ook zeker verder dan het individu; met voldoende beweging en ruimte voor ontwikkeling, zorg je dat ook elk team optimaal functioneert.

Datum
5 februari 2025
Auteur
Wim Hoekstra
Diensten
Strategie en beleid
Leestijd
11 min

Ambities gemeente hebben invloed op I&A

Collegeprogramma’s, wetgeving, veranderingen in dienstverlening en bedrijfsvoering, technologische innovaties; al deze factoren zijn van invloed op de manier waarop gemeentelijke organisaties werken. In het strategisch informatiebeleid staat hoe informatievoorziening en automatisering die ontwikkelingen ondersteunen. Dit informatiebeleidsplan leidt tot concrete projecten, zoals cloudmigraties en het oppakken van thema’s als datagedreven sturing. De ambities achter al deze plannen en projecten zijn alleen waar te maken als ook de functies bij I&A meegroeien.

De invloed op I&A-rollen

Het aantal i-rollen zal flink groeien de komende jaren. Denk aan specialisten die iets doen met data (data scientists, business analysts, et cetera.). Of denk aan een groeiende behoefte aan informatie-adviseurs op zowel functioneel en tactisch als strategisch niveau binnen de organisatie. Als steeds meer infrastructuurcomponenten en applicaties naar de cloud verdwijnen, betekent dat voor de A-mensen minder operationeel systeembeheer. Daar komen architectuur-, regie- en security-werkzaamheden voor in de plaats.

Aandachtspunten bij strategische personeelsplanning 

Wij onderscheiden een viertal aandachtspunten voor succesvolle personeelsplanning: onderneem op tijd actie, ontwikkel je medewerkers zowel op team- als individueel niveau, houd beweging in de teams/organisatie en zaai geen onrust, maar zie (en grijp) juist kansen.

1. Acteer tijdig met een strategisch personeelsplan

Als je weet dat de I- en A-rollen binnen je organisatie veranderen, kun je daar maar beter tijdig op voorsorteren. Dit kan met een strategisch personeelsplan, vaak ook doorontwikkelingsplan genoemd. Kort samengevat zet je hierin welke rollen blijven, verdwijnen en erbij komen, welk type mensen daarbij horen en welke mensen je nu binnen de organisatie beschikbaar hebt en mist. 

Hou rekening met natuurlijk verloop

Houd je ook nog rekening met natuurlijk verloop, zoals pensionering en het aflopen van tijdelijke contracten, dan zie je onderaan de streep welke acties je moeten ondernemen om te zorgen dat je team I&A over drie tot vijf jaar met de juiste mensen is bezet. Oftewel: welk type mensen je moet gaan werven (of besluit je wellicht te outsourcen?), aan wie je ontwikkelmogelijkheden moet aanbieden en van welke personen je eventueel in de komende jaren afscheid moet gaan nemen.

2. Zorg voor personeelsontwikkeling op individueel én teamniveau

Behalve tijdig acteren met een goede personeelsplanning, is dus ook strategische personeelsontwikkeling van belang. Zowel op individueel niveau – past iemand in zijn nieuwe rol of kan hij daar naartoe groeien – als op teamniveau. Waarom? Om even een voetbalmetafoor te gebruiken: 11 Ronaldo’s maken nog geen succesvol voetbalteam. Ronaldo is een fantastische aanvaller, méde dankzij fantastische middenvelders en verdedigers. 

Ontwikkel competenties teambreed

Zorg er dan ook voor dat competenties ook teambreed ontwikkeld worden. Waarbij je rekening houdt met hoe alles en iedereen scharniert en samenwerkt. In feite moet je in alle kwadranten mensen hebben zitten. Zo heb je bijvoorbeeld noeste werkers nodig die tevreden hun ding doen, maar ook aanstormende talenten en succesvolle strebers die vooruit willen en willen groeien. Maak dan ook eens een competentieprofiel van je team en geef dat handen en voeten, zodat iedereen elkaar versterkt. Een teamcoördinator kan intuïtief aangeven wie op welke plek het best tot zijn recht komt. En vervolgens ontwikkel je daarop door. 

3. Creëer ruimte voor beweging

Waarom is beweging zo belangrijk? De meeste teams (net als de organisatie waar ze onderdeel van uitmaken) zijn te vergelijken met olietankers. Je kunt bij een tanker zo hard aan het stuur draaien als je wilt, maar van richting veranderen: ho maar. Dit gaat alleen als de tanker in beweging is. Terug naar je eigen organisatie: je kunt wel aan ontwikkelingsknoppen draaien, maar dit heeft vooral effect als er voldoende bewegingsruimte is. Mensen die afscheid nemen van het team, mensen die erbij komen, mensen die van junior opklimmen naar senior, et cetera. 

4. Haal onrust weg en grijp nieuwe kansen 

Er komen veel nieuwe kansen en uitdagingen voor I&A aan. Als je weet welke kennis, vaardigheden en typen mensen je daar straks voor nodig hebt, kun je daar nu al op voorsorteren en onrust uit de lucht halen. Ga eens samen met je medewerkers kijken wat ze zelf interessant vinden en waar er kansen voor hen liggen. Dit neemt niet weg dat je de komende jaren misschien ook afscheid moet nemen van enkele mensen. Maar ook hiervoor geldt dat hoe eerder je daarover concrete uitspraken kunt doen, hoe meer tijd de betrokkenen hebben zich daarop voor te bereiden.

Handvatten voor een strategisch personeelsplan I&A

Om nog even terug te komen op bovengenoemd punt 1: heb je nog geen strategisch personeelsplan en kun je wel wat handvatten gebruiken? Houd bij het opstellen rekening met (onder meer) onderstaande facetten die van belang zijn om je strategisch personeelsplan verder te ontwikkelen:

  • Zet alle huidige I- en A-processen op een rij. Voor informatisering gebruiken we vaak BiSL als model, voor automatisering ITIL (nu nog v3, wellicht straks v4).
  • Ga na hoe volwassen die processen op dit moment zijn binnen jouw organisatie. Wat is geregeld? Wat niet of niet goed?
  • Hoe zien die processen eruit als jouw informatiebeleidsplan werkelijkheid wordt? In de praktijk betekent dit vaak meer data, meer cloud. Het gevolg is meer tactische en strategische werkzaamheden en minder operationeel beheer.
  • Welk type mensen heb je nodig om die processen straks uit te voeren? Dit gaat met nadruk niet alleen over technische kennis en vaardigheden. Tactische en strategische denkers zijn vaak andere mensen dan operationele beheerders.
  • Welke typen mensen heb je nu? Welke rol vervullen ze? Wat is hun werk- en denkniveau?
  • Welke algemene arbeidsontwikkelingen hebben invloed op de gewenste formatie in de toekomst?

En last but not least: De digitale transformatie is een organisatiebrede opgave die mens, organisatie, processen en de techniek raakt. Strategische personeels- en teamontwikkeling mag natuurlijk niet beperkt blijven tot team I&A. 

Meer informatie?

Wim heeft verschillende gemeenten geholpen bij de ontwikkeling van I&A-functies. Hij denkt graag met je mee over hoe je je strategisch personeelsplan verder ontwikkelt.

Partner
Wim Hoekstra
Er zijn nog genoeg mogelijkheden voor gemeenten om de dienstverlening te verbeteren, meer samen te werken en interne werkprocessen te stroomlijnen. Goede informatisering en automatisering zorgen ervoor dat daarbij ook de wettelijke taken gewaarborgd blijven.

Ik heb een vraag. Denk je met me mee?

Jazeker! Vul je gegevens in en wij nemen vrijblijvend contact met jou op.

1
2
Pagina delen: