Back-up en restore in (cloud)ketens

Back-up en herstel in (cloud)ketens
Steeds meer gemeenten kiezen ervoor applicaties als een SaaS- of hostingoplossing af te nemen. Tegelijkertijd werken gemeenten steeds meer samen in ketens. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor het informatiebeheer? En voor back-up- en herstelprocedures?
Informatiebeheer in samenwerkingsketens
Wanneer gemeenten een applicatie via de cloud afnemen, hebben ze minder werk aan het technische beheer van die applicatie. De verantwoordelijkheid voor informatiebeheer, gegevenskwaliteit, bewaartermijnen en continuïteit blijft echter bij de gemeente liggen. Daarnaast moeten gemeenten kennis hebben van de webservices, API’s en koppelvlakken die nodig zijn om gegevens tussen applicaties te delen.
Dit is noodzakelijk om medewerkers efficiënt te laten samenwerken met andere afdelingen of organisaties, maar ook omdat het soms een wettelijke verplichting is. Het is belangrijk dat het informatiebeheer voor de hele samenwerkingsketen goed is geregeld. Afhankelijkheid van één leverancier, beheerder of specialistische kennis binnen een organisatie is niet meer acceptabel.
Impact back-up en herstel
Back-up en herstel zijn voorbeelden van procedures die gemeenten voor een hele keten moeten regelen. Voorheen waren dit vooral taken van een applicatiebeheerder of systeembeheerder binnen de eigen organisatie of mogelijk van de leverancier.
Binnen een moderne infrastructuur van cloudapplicaties, gekoppelde systemen, API’s en databases vragen back-up en herstel om meer afstemming tussen de beheerders van alle applicaties in een keten. Daarbij moeten ook afspraken worden gemaakt over de verantwoordelijkheden van leveranciers en de mogelijkheden om gegevens te herstellen of te exporteren.
Een back-up alleen is daarbij niet voldoende. Het is belangrijk dat herstel aantoonbaar werkt en regelmatig wordt getest, ook in situaties zoals een grote storing of een cyberaanval.
Belangrijke vragen
Weet u wat de RPO (Recovery Point Objective: het maximale dataverlies) en de RTO (Recovery Time Objective: de benodigde tijd om de dienstverlening te herstellen) van de verschillende schakels in een keten zijn?
En heeft u een goed overzicht van de werking van de verschillende koppelingen, API’s en webservices? Denk hierbij aan eisen rond volgtijdelijkheid van berichten, het wel of niet bufferen van berichten die niet afgeleverd kunnen worden, afhankelijkheden tussen systemen en de gevolgen van een herstelactie.
Aandachtspunten
In een keten verdienen verschillende zaken extra aandacht bij back-up en herstel:
- Applicaties wisselen primaire sleutelgegevens uit (bijvoorbeeld in de VTH-keten: het OLO-nummer, het zaaknummer in een zaaksysteem/DMS, het zaaknummer in de VTH-applicatie en eventueel het dossiernummer van een digitaal checklist-systeem). Een herstel met dataverlies binnen één van deze schakels zorgt ervoor dat de databronnen niet meer met elkaar in sync zijn.
- De ene koppeling of webservice is de andere niet. Soms kunnen medewerkers na een herstelactie direct weer aan het werk. De koppelingen en services blijven dan functioneren en verschillen in de databases worden, al dan niet handmatig, weggewerkt.
Er zijn ook koppelingen en berichtenstromen waarbij het nodig is dat systemen gefaseerd en in de juiste volgorde weer beschikbaar worden gesteld om administratieve fouten te voorkomen. Het berichtenverkeer met het Gemeentelijk Gegevensknooppunt (GGk) is hiervan een voorbeeld. Diepgaande kennis van de werking van dit berichtenverkeer en de betreffende applicaties is noodzakelijk om fouten te voorkomen.
Daarnaast moet bij herstel rekening worden gehouden met cyberrisico’s, zoals ransomware. Back-ups moeten daarom voldoende beschermd zijn tegen ongeautoriseerde wijzigingen of verwijdering.
Visualiseer de keten
Een adequate herstelprocedure binnen een informatieketen moet door functionele applicatiebeheerders, ICT-beheerders en hun contactpersonen bij de applicatieleveranciers gezamenlijk worden opgesteld.
Ons advies: breng de RPO en RTO in kaart, visualiseer de functionele architectuur en beschrijf de herstelprocedure in gedetailleerde stappen. Neem daarbij ook de verantwoordelijkheden van leveranciers, afhankelijkheden tussen systemen en de wijze van testen mee.
Zo’n herstelprocedure leent zich bij uitstek voor een visualisatie in postervorm. Plotten en ophangen! Zodat betrokken medewerkers ook tijdens een storing of calamiteit toegang hebben tot de juiste informatie en niet afhankelijk zijn van één systeem of locatie.
Samenwerken en de rol van het zaaksysteem
Samenwerken en de rol van het zaaksysteem Gemeentelijke organisaties worden steeds opener en steeds meer gericht op samenwerking in ketens. Welk type applicaties hebben medewerkers…
Effectief digitaal samenwerken in de keten
Hoe kunnen organisaties effectief digitaal samenwerken in ketens en continu gegevens uitwisselen? Terwijl ze tegelijkertijd blijven voldoen aan hun verantwoordelijkheden op het gebied van privacy,…
Veiligheid vraagt om handen die van aanpakken houden
Vorige week stonden de media vol met berichten over de veiligheid van de computersystemen in Rotterdam. Rotterdam zou al jaren een groot risico lopen omdat…
Samen zorgen we voor veilige back-ups en een betrouwbare herstelprocedure.
Neem contact met ons op voor ondersteuning bij het in kaart brengen van uw informatieketens, het bepalen van RPO en RTO, het opstellen van herstelprocedures en het versterken van uw digitale weerbaarheid.
