Vakambtenaar of Woo-coördinator: wie wordt verantwoordelijk voor Woo-verzoeken?

Veel gemeenten geven steeds concreter vorm aan het implementeren van de Wet open overheid. Een belangrijke keuze bij de inrichting van de wet is waar in de organisatie de verantwoordelijkheid voor het afhandelen van Woo-verzoeken komt te liggen. In deze blog gaan we in op twee specifieke mogelijkheden. Namelijk de verantwoordelijkheid leggen bij de vakambtenaar of bij de Woo-coördinator. Beide opties hebben voor- en nadelen. Neem als gemeente daarom de tijd om na te gaan waar in jouw organisatie de prioriteiten liggen om alle ontwikkelingen rondom de Woo zo goed mogelijk het hoofd te bieden.

Datum
3 september 2024
Auteur
Quarant Kennis
Diensten
Verandering & adoptie
Leestijd
8 min

Wetswijzigingskalender informatievoorziening – Quarant

Verantwoordelijkheid bij vakambtenaar 

Informatiehuishouding meer op orde

De eerste mogelijkheid voor de invulling van het passief openbaar maken is de verantwoordelijkheid bij de vakambtenaar te leggen. Dit draagt bij aan een bredere bewustwording van de kwaliteit en de vindbaarheid van de informatie. Wanneer de vakambtenaar zelf verantwoordelijk is om de informatie voor een Woo-verzoek bij elkaar te zoeken, leert deze direct het belang van correcte en volledige documentatie. Want als je zelf de dupe bent van een inefficiënt proces, heb je een drijfveer om je gedrag aan te passen. Zo draagt de verantwoordelijkheid bij de vakambtenaar leggen bij aan het op orde brengen van je informatiehuishouding, wat een randvoorwaarde is van de Wet open overheid.

Leren lakken en schrijven naar de openbaarheid

Door de medewerker verantwoordelijk te maken bij een Woo-verzoek, en dus ook de consequenties te laten ondervinden als hij of zij niet aan het verzoek kan voldoen, zet je de medewerker sterker in zijn rol. Voor de publicatie van een Woo-verzoek moet je het document anonimiseren. Door de ambtenaar dit te laten doen, leren zij hun stukken zo op te stellen dat er aan het eind van het proces minimale tijd zit in het anonimiseren. Dit draagt positief bij aan de Wet open overheid als cultuurverandering binnen je organisatie. 

Risico: termijn niet halen

Een risico van de verantwoordelijkheid bij de vakafdeling te leggen, is de afwachtende houding van de medewerker. Nog weinig medewerkers zijn gewend om een Woo-verzoek pro-actief op te pakken, dus vaak heb je alsnog sturing nodig om te zorgen dat je al je termijnen haalt. Ook omdat sommige Woo-verzoeken teamoverstijgend zijn. In deze gevallen heb je een trekker nodig als eigenaar van het Woo-verzoek, die ook bij andere teams taken uitzet. Want andere teams voelen niet altijd de verantwoordelijkheid om het Woo-verzoek mee op te pakken, waardoor het risico bestaat dat de wettelijke termijn niet gehaald wordt. 

Komen er regelmatig teamoverstijgende Woo-verzoeken binnen? En is het halen van de termijnen belangrijker dan de informatiehuishouding op orde krijgen? Dan is het logischer de verantwoordelijkheid bij een Woo-coordinator te leggen.
Anouk Janmaat
Consultant bij Quarant

Verantwoordelijkheid bij Woo-coördinator

Centraal aanspreekpunt

Een andere mogelijkheid is de verantwoordelijkheid voor het afhandelen van Woo-verzoeken bij de Woo-coördinator neer te leggen. Hiermee is er een duidelijk aanspreekpunt binnen de organisatie.  Deze coördinerende rol helpt je bij teamoverstijgende Woo-verzoeken. Een Woo-coördinator fungeert als trekker en kan snel de benodigde mensen van verschillende teams bij elkaar zetten. Het risico van deze verbindende rol is dat de teams kunnen verwachten dat de Woo-coördinator de aangeleverde documenten ook op inhoud beoordeelt en/of het lakwerk doet. Terwijl dit bij voorkeur taken zijn van de vakinhoudelijke medewerker. 

Ervaring bij het Woo-proces

Een ander voordeel van werken met een Woo-coördinator is de ervaring die opgebouwd wordt. Een Woo-coördinator kent het gehele proces en kan de vakinhoudelijke medewerker dus goed begeleiden bij het verzamelen en anonimiseren van de benodigde documenten. Hierdoor hoeft de vakinhoudelijke medewerker niet zelf het wiel uit te vinden en kan bij een Woo-verzoek direct het proces in gang worden gezet. Zo vergroot je de kans dat de wettelijke termijn gehaald wordt. 

Direct handelen bij een trigger

Een nieuw Woo-verzoek komt binnen bij de Woo-coördinator. Daarnaast is de Woo-coördinator vaak het eerste aanspreekpunt voor de verzoeker. Doordat de verantwoordelijkheid voor het afhandelen van het Woo-verzoek ook bij deze persoon ligt, kan de Woo-coördinator direct vakambtenaren bij elkaar brengen en taken uitzetten. Zo wordt voorkomen dat er onnodig tijd wordt besteed aan het overdragen van het verzoek. 

Conclusie

Beide mogelijkheden hebben voor- en nadelen. Bedenk dus wat je ambitie is en waar je prioriteiten liggen. Komen er regelmatig teamoverstijgende Woo-verzoeken binnen en is het halen van de termijnen belangrijker dan de informatiehuishouding op orde krijgen? Dan is het logischer de verantwoordelijkheid bij een Woo-coordinator te leggen. Maar zet je binnen jouw organisatie de Woo liever in om de vakambtenaar sterker in zijn professionele rol te zetten en beter te leren schrijven en lakken met openbaarheid in het achterhoofd? Dan kun je de verantwoordelijkheid beter leggen bij de verantwoordelijke vakambtenaar.

Maak van je missie en visie effectieve wegwijzers door veranderend gemeentelandschap

Quarant KennisAteliers

Meer informatie?

Anouk beantwoordt graag jouw vraag en denkt met je mee.

Pagina delen: