Digitale Incidenten worden bestuurlijke uitdagingen
Een gehackte leverancier kan burgerzaken stilleggen. Uitkeringen, vergunningen, paspoorten: inwoners merken het direct. Digitale incidenten zijn in 2026 geen IT-probleem, maar een bestuurlijke uitdaging die de continuïteit van publieke dienstverlening raakt.
Het dreigingsbeeld: dichtbij en taai
Ransomware, datalekken en ketenverstoring blijven de grootste risico’s. De impact is tastbaar: processen vallen stil en vertrouwen van inwoners brokkelt af. Incidenten ontstaan zelden door één grote fout, maar door een keten van kleine kwetsbaarheden: verouderde accounts, patches die blijven liggen, onvoldoende afspraken met leveranciers. Te vaak wordt dit nog als basis hygiëne gezien en krijgt het niet de aandacht die het verdient.
Zichtbare routines
Gemeenten hebben beleid op basis van de BIO(2), maar de echte vraag is: werkt het op de werkvloer? Hoe kies je tussen 50 maatregelen als je tijd hebt voor 5? Het antwoord ligt in zichtbare routines:
- Patchen op vaste momenten
- Accounts direct afsluiten bij uitdienst
- Leveranciersafspraken testen, niet alleen tekenen
Om routines te creëren is het van belang om werkelijk inzicht te verkrijgen. In 2026 verschuift de focus van “hebben we beleid?” naar “werkt het in de praktijk?”.
Wetgeving als versneller
De Cyberbeveiligingswet en NIS2 dwingen tot aantoonbare maatregelen. Niet meer papier, maar eigenaarschap en samenhang: wie is verantwoordelijk, hoe meten we herstel, en hoe oefenen we? Gemeenten moeten keuzes maken die bestuurlijk én operationeel kloppen.
Weerbaarheid begint bij inzicht
Je kunt niets verbeteren wat je niet ziet. Welke processen mogen niet uitvallen? Van wie ben je afhankelijk? Hoe borg je dagelijkse digitale hygiëne? Gemeenten die slagen werken gefaseerd:
- Eerst inzicht en prioriteit
- Dan gericht verbeteren
- Daarna testen en leren
Bewustwording wordt geen eenmalige training, maar onderdeel van het ritme: korte phishingsimulaties, brown-bag sessies, en team overleggen waarin beveiliging standaard op de agenda staat.
Van checklist naar ritme
Bij Quarant zien we dat continu verbeteren beter werkt dan “audit-proof” zijn. Niet door alles tegelijk te doen, maar door scherpe keuzes en korte slagen. Drie principes die werken:
- Focus: kies je top-5 risico’s per kwartaal
- Eigenaarschap: wijs verantwoordelijkheden toe en koppel een klein verbeterbudget
- Ritme: werk in sprints en toets herstelbaarheid
Digitale veiligheid is geen eindpunt, maar een manier van werken. Het moment dat een verstoring voelt als routine in plaats van paniek, weet je dat de basis staat. Dat is de stap van urgentie naar structurele weerbaarheid. Dat is digitale weerbaarheid in 2026.
Bewuster omgaan met informatieveiligheid
Laptops, tablets en smartphones zorgen ervoor dat medewerkers vrijwel altijd en overal toegang hebben tot gevoelige informatie. Dit betekent dat informatieveiligheid een integraal onderdeel van…
Wetswijzigingskalender 2026 en Quickscan voor gemeenten
Gemeenten krijgen voortdurend te maken met nieuwe wet- en regelgeving. Deze veranderingen raken vrijwel alle domeinen: van sociaal domein en informatievoorziening tot digitale infrastructuur en dienstverlening. Voor veel gemeenten is het een uitdaging om overzicht te houden, tijdig te anticiperen en te voorkomen dat belangrijke deadlines of voorbereidingen over het hoofd worden gezien.
Informatieveiligheid: ken én voorkom de risico’s van operationele techniek
Informatieveiligheid: ken én voorkom de risico’s van operationele techniek Voor iedere gemeente is informatieveiligheid noodzakelijk. Met de komst van de NIS2, de Cbw (Cyberbeveiligingswet) en…
Meer informatie?
Stel je vraag aan Dennis. Hij denkt graag met je mee!
