
Gemeente Zuidplas: Denken vanuit de inwoner als kompas voor de toekomst
Klantverhaal
Visies ontstaan meestal niet vanuit een document, maar vanuit een overtuiging. Vanuit de vraag wat een publieke organisatie wil betekenen voor haar inwoners, nu en in de toekomst. Vanuit die gedachte ontmoeten we Robert van Zijl, directeur Concern van de Gemeente Zuidplas, om te praten over het gelopen traject waarbij de afgelopen maanden een dienstverleningsvisie en i-visie ontwikkeld zijn.
Het doel van een dienstverleningsvisie en i-visie
Voor ons zit een open en vriendelijke bestuurder die zich direct voorstelt als iemand die graag vooruitkijkt. Al snel wordt duidelijk waar voor hem de kern van de opdracht ligt: inwoners moeten kunnen rekenen op een publieke organisatie die toegankelijk, betrouwbaar en voorbereid is op veranderingen. Door iedere keuze bewust te benaderen vanuit het perspectief van de inwoner. Juist dat uitgangspunt vormde de rode draad in het traject. Een traject dat werd begeleid door consultants van Quarant. Eén van hen, Jos van den Berg, sluit aan bij het interview met Robert.

We wilden even boven de dagelijkse praktijk uitstijgen.
Toen Robert van Zijl in 2024 begon als directeur Concern, lagen er al langer plannen voor het ontwikkelen van een dienstverleningsvisie en een i-visie. Tegelijkertijd zag hij dat de organisatie vooral bezig was met de dagelijkse praktijk en losse verbeterinitiatieven. Wat nog ontbrak, was een gezamenlijk toekomstbeeld: waar wil de gemeente naartoe, welke keuzes horen daarbij en hoe zorg je dat dienstverlening en informatievoorziening elkaar versterken? Juist daarom vond hij het belangrijk om samen met medewerkers stil te staan bij de koers voor de komende jaren. En dit bezien vanuit de vraag wat inwoners morgen van hun gemeente mogen verwachten.
“Niemand kan in een glazen bol kijken,” zegt Robert. “Maar je kunt je organisatie wel zo inrichten dat je klaar bent voor wat er komt.” Daarom draaide dit traject niet om de problemen van vandaag of de hype van dit moment. De gemeente wilde vooral een richting bepalen voor de langere termijn. Een koers die helpt om ook bij toekomstige ontwikkelingen snel, zorgvuldig en vanuit de behoeften van inwoners te kunnen handelen. “Het gaat om de inwoners. Die willen dat we hun zaken goed regelen. Of het nu gaat om een paspoort, een verhuizing of de informatie die wij van hen beheren. Wij bestaan om inwoners goed te helpen en zorgvuldig met hun gegevens om te gaan.”
Niet alleen een document, maar een gezamenlijk traject
Een dienstverleningsvisie of i-visie wordt vaak gezien als een document dat aan het einde van een, vaak lang traject wordt opgeleverd. Voor de gemeente Zuidplas lag de behoefte anders. De organisatie zocht geen partij die een visie kwam schrijven, maar een partner die medewerkers met elkaar in gesprek kon brengen over de toekomst van dienstverlening en informatievoorziening. “Als een extern bureau een mooi rapport had gemaakt en het daarna had opgeleverd, dan was dit traject voor mij mislukt geweest,” vertelt Robert.
Daarom draaide het traject vooral om met de organisatie tot een visie te komen. Medewerkers vanuit verschillende teams gingen met elkaar in gesprek, namen deel aan workshops en dachten mee over de keuzes die de gemeente de komende jaren wil maken. De dienstverleningsvisie en i-visie groeiden daardoor niet alleen uit tot een document, maar vooral tot een gezamenlijk verhaal waar mensen zichzelf in herkennen. “Je kunt alleen echt aan de slag met een plan als het ook jouw plan is. We wilden niet dat medewerkers het zouden zien als iets wat van buiten kwam. Het moest iets van ons samen worden.” vertelt Robert.
Dienstverlening gaat verder dan de publieksbalie
Juist dat gezamenlijke proces zorgde voor nieuwe inzichten. Medewerkers die vooraf dachten dat dienstverlening vooral iets was van het publieksplein, ontdekten gaandeweg hoe hun eigen werk bijdraagt aan de ervaring van inwoners. Daarmee werd het traject niet alleen een stap naar een dienstverleningsvisie en i-visie, maar ook een bredere bewustwording binnen de organisatie.
Een van de grootste opbrengsten van het traject was misschien wel dat besef. “Als je aan veel mensen vraagt wat dienstverlening is, denken ze aan de balie. Maar dienstverlening gaat veel verder. Het raakt de hele organisatie.” Robert gebruikt een eenvoudig voorbeeld.
“Je kunt aan de voorkant nog zo vriendelijk en snel zijn. Als ergens anders in de organisatie de telefoon niet wordt opgenomen of een vraag blijft liggen, dan merkt een inwoner dat direct.”
Doordat de dienstverleningsvisie en de i-visie parallel werden ontwikkeld, ontstond er ook meer begrip voor elkaars werkvelden. “Die twee onderwerpen hebben veel meer met elkaar te maken dan mensen soms denken. Zij hebben elkaar nodig om tot goede oplossingen te komen in de werkpraktijk. Door ze samen op te pakken ontstonden nieuwe verbindingen tussen teams en managers.”

Waarom een partner als Quarant helpt
Voor Zuidplas was het belangrijk om zelf eigenaar te blijven van de inhoud. Tegelijkertijd zag Robert de meerwaarde van een externe partner. “We hebben veel kennis in huis, maar niet alles. Soms is het goed om iemand van buiten mee te laten kijken. Iemand die expertise meebrengt, maar ook zorgt dat je een breder perspectief krijgt.” Daarbij speelde volgens hem niet alleen vakinhoudelijke kennis een rol. “Wat ik sterk vond, was de combinatie van inhoudelijke expertise en procesbegeleiding. In de workshops werden we echt uitgedaagd om keuzes te maken. En dat gebeurde op een prettige manier. Daardoor ontstonden goede gesprekken. Mensen hadden vertrouwen in het proces en in de vragen die werden gesteld.”
Van ambitie naar resultaat in zes maanden
Wat achteraf misschien vanzelfsprekend lijkt, was aan de start een duidelijke ambitie: beide visies binnen een relatief korte periode ontwikkelen en vaststellen. De gemeente koos bewust voor een traject met een duidelijke planning, vaste mijlpalen en een hoog tempo.
Volgens Robert was dat één van de succesfactoren van het traject. “De combinatie van gesprekken, workshops, uitwerkingen en terugkoppelmomenten zorgde ervoor dat er steeds voortgang werd geboekt. Mensen wisten wanneer hun bijdrage nodig was en welke stap daarna volgde. Daardoor bleef het traject niet hangen in lange discussies, maar werden er daadwerkelijk keuzes gemaakt. Als zo’n traject twee jaar duurt, werkt het ook niet meer”, vertelt Robert. “We wilden tempo maken en daar hebben we aan de voorkant duidelijke afspraken over gemaakt.”
Volgens hem speelde Quarant daarin een belangrijke rol. Niet door de inhoud over te nemen, maar door structuur aan te brengen, de organisatie op de juiste momenten uit te dagen en ervoor te zorgen dat het proces bleef doorlopen. “Elke bijeenkomst leidde weer tot een volgende stap. Daardoor bleef er beweging in het traject en maakten mensen er ook tijd voor vrij.”

Een visie is een levend document
Met de vaststelling van de dienstverleningsvisie en i-visie is het werk voor de gemeente Zuidplas niet klaar. Sterker nog, volgens Robert begint het nu pas echt. De uitdaging ligt niet in het maken van een visie, maar in het blijven gebruiken ervan.
“Een visie is een levend document”, vertelt hij. “Bij nieuwe vraagstukken wil je steeds terug kunnen naar de afspraken die je met elkaar hebt gemaakt. Wat waren ook alweer onze uitgangspunten? Welke richting hebben we gekozen? Dat helpt om koersvast te blijven.” Om ervoor te zorgen dat de visies niet in een la verdwijnen, wordt binnen verschillende teams gewerkt aan de vertaling naar concrete acties. Tegelijkertijd is er aandacht voor het zichtbaar en bespreekbaar houden van de belangrijkste uitgangspunten binnen de organisatie.
Daarvoor zijn naast de uitgebreide documenten ook compacte visuals ontwikkeld. Jos licht toe dat deze overzichten de bouwstenen, leidende principes en ambities uit de dienstverleningsvisie en i-visie samenvatten. Zo kunnen medewerkers en managers de essentie van de visies eenvoudig inzetten tijdens teamoverleggen, projecten en besluitvorming.
Hoe nu verder?
De visies zijn door het directieteam vastgesteld en de volgende fase is begonnen: uitvoeren. Saskia Kuhlmann gaat samen met haar team verder aan de slag met de i-visie, terwijl Soo Na Poiesz de dienstverleningsvisie verder uitrolt in de organisatie, te starten bij het Publieksplein. Daarbij werken zij nauw samen om de ambities uit beide visies te vertalen naar concrete acties, plannen en servicenormen. Een belangrijk resultaat van het traject is dat de verbinding tussen dienstverlening en informatievoorziening sterker is geworden en dat beide onderwerpen steeds meer in samenhang worden opgepakt.
Tot slot heeft Robert nog een advies voor organisaties die zelf een dienstverleningsvisie of i-visie willen ontwikkelen.
Maak aan de voorkant heel duidelijk wat je wilt bereiken. Niet alleen inhoudelijk, maar ook qua proces. Zorg voor tempo, betrek liever te veel mensen dan te weinig en durf keuzes te maken.
Uiteindelijk is een visie geen eindpunt. Het is een gezamenlijk vertrekpunt voor betere dienstverlening aan inwoners.

Kennissessie
Bunnik
Missie en visie als effectieve wegwijzers
Maak van je missie en visie effectieve wegwijzers door veranderend gemeentelandschap Gemeenten moeten continu navigeren door rap veranderende landschappen vol uitdagende obstakels. Denk aan woningnood,…
Gemeente Altena geeft digitale toekomst vorm met breed gedragen i-visie
De gemeente Altena behoort op verschillende onderdelen tot de voorlopers als het gaat om digitale ontwikkeling binnen de overheid. Met een vernieuwde, breed in de organisatie gedragen visie op informatievoorziening (i-visie) werkt de organisatie doelgericht aan de digitale toekomst waarin ‘service om u tegen te zeggen’ centraal staat. Directeur Bedrijfsvoering en Dienstverlening Rob van Veen en Teammanager Informatie Jan Visser vertellen hoe Altena het visietraject heeft aangepakt en wat dit heeft opgeleverd.
4 redenen waarom digitalisering structureel op de bestuurderstafel thuishoort
Digitalisering hoort ook in jouw gemeente opgeschaald te worden van een uitvoeringsvraagstuk naar een belangrijk thema aan de bestuurstafel. Wil je weten waarom? We zetten de vier belangrijkste redenen voor je op een rij.
Meer informatie?
Wil jij ook aan de slag met je eigen dienstverlening- en i-visie? Vraag onze experts.
Thema’s
Informatiemanagement
Quarant is gespecialiseerd in informatiemanagement voor gemeenten en ondersteunt organisaties bij vraagstukken rondom gemeentelijke informatievoorziening, I&A-strategie, informatiehuishouding, digitale transformatie en de ontwikkeling van een moderne digitale overheid. Hieronder vind je de thema’s waarop onze diensten aansluiten, met tips en inspiratie uit ons vakgebied.



Wil je werken aan duurzame verbetering van informatievoorziening, dienstverlening of digitale transformatie? bekijk dan onze dienstenpagina.






