Functioneel beheer professionaliseren? Start met competentiegericht ontwikkelen! 

Door meer te focussen op de inzet en ontwikkeling van competenties, in plaats van technische applicatiekennis en -vaardigheden, borg je dat je informatievoorziening blijft doorontwikkelen en voorkom je haperingen. Maar hoe ga je hier slim mee aan de slag? Op 18 september vond onze kennissessie ‘Professionaliseer je functioneel beheer! Hoe pak je dat aan?’ plaats. Met een energieke, goedgevulde zaal – 37 deelnemers uit 14 gemeenten – en onze gasspreker Marcel Raassens van de Human Navigator Group pakten we toekomstbestendig functioneel beheer bij de horens. Want het vakgebied is in beweging en het belang neemt toe! 

Datum
30 september 2024
Auteur
Quarant Kennis
Diensten
I&A organisatie op orde
Leestijd
11 min
Maak van je missie en visie effectieve wegwijzers door veranderend gemeentelandschap

Quarant KennisAteliers

Van applicatiecentrisch naar competentiecentrisch 

Gemeentelijke organisaties moeten zich aanpassen aan vele, door technologie gedreven ontwikkelingen. Een groot aantal van deze veranderingen heeft een stevige impact op functioneel beheer, zoals de verSaaSing van applicaties, meer en langere proces- en applicatieketens, de architectuur van de informatievoorziening en de rol van Common Ground daarbinnen, de netwerksamenleving en wet- en regelgeving. 

Terugvallen op competenties 

Door onder meer krapte op de arbeidsmarkt en toename van wet- en regelgeving is er steeds minder tijd om stappen te zetten en (applicatie)ontwikkelingen eigen te maken. Functioneel beheerders moeten meer vanuit businessprocessen denken en van daaruit meerdere applicaties in samenhang beheren. De complexiteit en het werkvolume gaan dan ook omhoog. Wie bij nieuwe ontwikkelingen alleen terug kan vallen op specifieke kennis en ervaring, loopt vroeg of laat vast. Wat in dergelijke situaties belangrijker is: kunnen terugvallen op een functioneel beheerteam met de juiste set aan competenties.  

Flexibeler en efficiënter 

Wil je je functioneel professionaliseren, dan zul je de focus dus moeten verleggen van kennis en ervaring naar competenties die passen bij de specifieke behoeften van het team en de bredere organisatie. Want zo krijg je flexibelere en efficiëntere functioneel beheerders. En beheer dat beter is afgestemd op de veranderende behoeften van de organisatie en haar gebruikers.  

Drie competentiegerichte profielen van functioneel beheer 

Welke competenties heeft jouw organisatie nodig? Tijdens de sessie hebben we het gehad over drie verschillende functioneel beheer rollen, oftewel profielen. Ieder profiel kenmerkt zich door een eigen set aan competenties.  

In een wereld van constante verandering zijn competenties de sleutel tot succes. Ze stellen professionals in staat om flexibel te reageren, nieuwe uitdagingen aan te gaan en kansen te benutten.
Dennis van der Valk
Consultant bij Quarant

1. Profiel Gebruiken, Beheren en Bewaken  

Dit profiel richt zich op operationele taken. Denk aan het evalueren van applicatieprestaties en het bieden van gebruikersondersteuning. Hiervoor zijn sterke analytische en communicatieve vaardigheden belangrijk, evenals technische kennis.  

2. Profiel Verzamelen, Vertalen en Bepalen  

Bij dit tweede profiel verschuift de focus naar tactisch/strategische taken. Denk aan het analyseren van SaaS-diensten en het verzamelen van gebruikerseisen. Hiervoor zijn onderzoeksvaardigheden en besluitvaardigheid van groot belang.  

3. Profiel Realiseren, Accepteren en Implementeren  

Dit derde profiel omvat complexe taken zoals verandermanagement en acceptatietests. Hiervoor zijn didactische vaardigheden en procesmatig denken cruciaal. 

Meten is weten: waar zitten de gaten? 

Waar sta je als organsatie qua functioneel beheer? Waar zitten de ‘gaten’, oftewel welk type functioneel beheerders heb je nodig om toekomstige uitdagingen aan te kunnen? Wij hebben tijdens de sessie de nulmeting besproken én geoefend met een nieuwe methodiek (in ontwikkeling):  

  • Applicatie assesment: stelt van een applicatie vast welke type functioneel beheer gewenst is, oftewel welke competenties – op drie niveaus – hierbij horen.  

Creëer draagvlak door hele organisatie 

Wil je echt een succesvolle professionaliseringslag maken, zorg dan dat je competetentiegerichtheid in alle lagen van de organisatie implementeert. Vier punten van aandacht hierbij: 

1. Competentiegericht beleid 

Hiermee veranker je competentiegericht ontwikkelen van bovenaf en kun je erop sturen. Richt je in het beleid op op brede, overdraagbare vaardigheden die toepasbaar zijn op verschillende applicaties en contexten​. 

2. Afstemming op strategische behoeften​ 

Koppel competenties aan organisatiedoelstellingen, aan beleid en strategie. En stimuleer samenwerking. Zo bereik je meer; uiteindelijk is competentiegericht ontwikkelen voor de hele organisatie belangrijk, niet alleen voor functioneel beheer. 

3. Flexibele inzet 

Met flexibel inzetbare functioneel beheerders kun je als organisatie sneller reageren op veranderingen en continue ontwikkeling bevorderen. Denk hierbij ook na over welke competenties je als (kleine) gemeente zelf behoudt ofwel outsourcet. 

4.Optimaler inzetten van IT-functies 

Laat de techniek goed aansluiten door efficiënter applicatiebeheer​ en het proactief inspelen op toekomstige ontwikkelingen​. 

Hoe organiseer je team- en competentiegerichte ontwikkeling? 

Competentie ontwikkeling en teamontwikkeling worden dus steeds belangrijker. Onze gasspreker Marcel Raassens van de Human Navigator Group bracht een interessante kijk op teamontwikkeling en de rol van competenties daarin. Zijn belangrijkste boodschappen: 

Een succesvolle speler in team A is niet per definitie succesvol in team B 

De context – en dus ook het team – waarin een medewerker opereert, bepaalt mede zijn/haar functioneren. Marcel legt het belang uit van een gezonde teamverdeling in  stars, potentials, achievers, midfields en medewerkers die rijp zijn voor een andere stap in hun carriere. Dat borgt zowel de output van het team als het doorontwikkelen van potentials. 

Een gezond team bestaat uit stars, potentials, achievers, midfields en medewerkers die rijp zijn voor een andere stap in hun carriere; dat borgt zowel de output van het team als het doorontwikkelen van potentials.
Marcel Raassens
Directeur bij Human Navigator Group

Aan het roer draaien van een olietanker heeft alleen effect als de tanker in beweging is 

Alleen teams die in beweging zijn, kunnen doorontwikkelen. Ieder teamlid legt daarbij een route af. De aanpak van Human Navigator Group ondersteunt het streven om het aanwezige en latente talent van ieder individueel teamlid te verbinden aan het gewenste teamesultaat.  

Strategische personeelsontwikkeling: kleine stappen met een kortcyclische dialoog 

De aanpak van HNG is geïnspireerd op de agile werkwijze: morgen beginnen en door middel van interventies kleine stappen zetten op team- en individueel niveau. Leidinggevenden moeten op teamniveau vaststellen welk gedrag en welke competenties er nodig zijn om de teamdoelen te kunnen bereiken. Zij kunnen vervolgens onderling een gezamenlijke taal ontwikkelingen om dat gewenste gedrag en competenties te duiden. Deze aanpak heeft daarmee een wat meer bottom up karakter en is op een agile manier gericht op beweging/resultaat van morgen. 

Tot slot: belangrijkste inzichten 

Na afloop was duidelijk: een succesvolle professionalisering van je functioneelbeheer vraagt om een nieuwe focus, van (technische) kennis en vaardigheden naar competentieontwikkeling. Tijdens de sessie kreeg je meer inzicht in:  

  • Waar je als organisatie staat m.b.t. functioneel beheer. 
  • Op welke drie niveaus functioneel beheer zich ontwikkelt. 
  • Hoeveel functioneel beheer je op deze drie niveaus nodig hebt binnen jouw organisaties.
  • Hoe je je team van functioneel beheer ontwikkelt. 
  • Hoe je management en medewerkers meekrijgt in dit veranderproces. 
  • Hoe je mens- en competentiegerichte ontwikkeling aanpakt en organiseert  

Meer informatie?

Dennis beantwoordt graag jouw vraag en denkt met je mee.

Pagina delen: