Waarom laten we ‘open source’ de ontwikkeling van Common Ground frustreren?
Ondanks dat veel organisaties de ideeën achter Common Ground omarmen, gaat de daadwerkelijke ontwikkeling en implementatie ervan traag. En dat is jammer. Want hoe eerder gemeenten hun silo-applicaties kunnen afbreken, hoe sneller ze de eigen data uit die applicaties voor meer toepassingen kunnen gebruiken. Maar waarom gaat het zo traag? Volgens ons speelt de onnodige koppeling tussen Common Ground en open source daarin een belangrijke rol.
Publieke organisaties staan voor grote uitdagingen in hun informatiehuishouding. Voor I&A-teams betekent dit dat nieuwe kennis snel moet worden opgepakt. Tijdens de 10 Kennisateliers leer je de essentie van procesgericht werken, informatiemanagement, digitale samenwerking en AI, praktisch, actueel en direct toepasbaar.
Eén grote applicatie bij één leverancier voor alles
‘Ontzorging’ was ooit een toverwoord als het ging om gemeentelijke applicaties. Leveranciers ontwikkelden één applicatie, voor een complete afdeling of zelfs een heel domein, waarin alles, van data tot user interface, verpakt was. Zo’n leverancier zorgde dan, tegen een vergoeding uiteraard, voor het beheer en de doorontwikkeling van de applicatie. Het voordeel van deze constructie is dat je als gemeente je nauwelijks hoeft te bemoeien met het technisch beheer en je je vooral kunt bezighouden met het functioneel beheer en het gebruik van de applicatie.
Grote afhankelijkheid van leveranciers
Aan dit soort grote ‘silo-applicaties’ zitten ook nadelen. Je wordt als gemeente bijvoorbeeld heel erg afhankelijk van de leverancier waarmee je in zee bent gegaan. Een vendor lock-in dus. Heb je een goed idee voor een nieuwe functionaliteit? Wil je een handige applicatie van een andere leverancier voor bepaalde taken gebruiken? Dan kan dat niet zomaar als je daarvoor data uit de ‘silo’ nodig hebt. Of alleen tegen hoge kosten. Want als gemeente ben je misschien wel eigenaar van die data, zonder koppelvlakken kun je er niet bij. En leveranciers van de silo-applicaties investeren niet graag in die koppelvlakken (of alleen tegen een flinke vergoeding), omdat dit hun positie aantast.
Stop de vendor lock-in, hergebruik data
Om iets tegen deze vorm van vendor lock-in te doen, het hergebruik van data gemakkelijker en goedkoper te maken en daarmee dus ook sneller nieuwe applicaties en functionaliteiten te kunnen ontwikkelen, is de Common Ground beweging ontstaan. Dit heeft de laatste jaren steeds meer vorm gekregen, bijvoorbeeld met de formulering van de Common Ground principes, onderverdeeld in samenwerkingsprincipes, informatiearchitectuurprincipes en realisatieprincipes.
De koppeling tussen Common Ground en open source
Ondanks alle enthousiasme bij gemeenten voor Common Ground gaat de daadwerkelijke realisatie ervan traag. Daar zijn meerdere redenen voor aan te wijzen, maar één steekt er volgens ons met kop en schouder bovenuit. In de realisatieprincipes wordt Common Ground gekoppeld aan de stimulering van open source software, om samenwerking en hergebruik te bevorderen. ‘Samenwerking en hergebruik’ klinken goed. Dat wil je immers, waar dat kan, ook met je data. Maar kun je deze principes wel goed toepassen op software?
Gaan gemeenten zelf software ontwikkelen?
Als je Common Ground wilt gebruiken om tegelijkertijd de ontwikkeling van open source software te stimuleren, ontstaat er een probleem. Want wie gaat die ‘open source’ applicaties die je nodig hebt voor je transitie naar Common Ground ontwikkelen en beheren? Gemeenten zelf? Dat zien we niet zo een-twee-drie gebeuren. Software-ontwikkeling is namelijk geen corebusiness voor gemeenten. Bovendien liggen er al genoeg andere ingewikkelde opgaven op gemeenten te wachten. Leveranciers waarvoor software-ontwikkeling wel hun corebusiness is, zullen echter niet graag investeren in applicaties die als open source opgeleverd moeten worden.
Maak gebruik van commerciële investeringskracht
Het gevolg? Op enkele uitzonderingen na, blijft de praktische realisatie van het Common Ground idee nog te vaak beperkt tot de inspanningen van enkele idealistische gemeenteambtenaren en wat pionierende ontwikkel- en hostingsclubjes. Terwijl dit volgens ons niet nodig is. Want de wens van gemeenten om hun eigen data bij de bron op te slaan en ‘herbruikbaar’ te maken, hoeft niet per se via open source gerealiseerd te worden. Door dit los te koppelen, maak je het voor commerciële leveranciers veel interessanter mee te doen. En kun je hun visie en investeringskracht gebruiken om de transitie naar Common Ground flink te versnellen.
Wil je meer weten over Common Ground?
Stel je vraag aan Laurens. Of laat een bericht achter in de chat.
