Kennissessie collectieve digitalisering: inzichten en handvatten
Op 17 september, tijdens onze Kennissessie ‘Collectief digitaliseren: hoe blijf je op koers?’, spraken we met gemeenten en kennispartners over één centrale vraag: hoe realiseren we collectieve digitalisering in het publieke domein? De energie in de zaal was voelbaar: de urgentie was dan ook duidelijk. Gemeenten hebben uitgesproken dat meer dan 80% van de digitalisering collectief moet worden georganiseerd. Maar hoe pakken we dat samen aan? Tijdens deze Kennissessie gingen we daar dieper op in. De opbrengst? Waardevolle inzichten en handvatten voor morgen.
Interactief aan de slag met drie kernvragen
We gingen interactief van start. In carrouselvorm gaven verschillende groepen meer verdieping aan de volgende drie kernthema’s.
1. Quick wins: waar kun je direct mee starten?
- Deelnemers noemden als eerste stap: collega’s informeren en het goede gesprek voeren. Door intern te delen wat collectieve digitalisering betekent, ontstaat draagvlak en enthousiasme. Een interne training of korte kennissessie helpt om iedereen mee te krijgen.
- De tweede stap: proberen en leren. Test componenten, deel best practices, en start met een Quick Scan Common Ground. Door Proof-of-Concepts uit te voeren en ervaringen te delen, versnellen we samen. Ook het aansluiten bij bestaande communities, zoals Dimpact, werd genoemd als laagdrempelige manier om kennis te halen en brengen.
Tot slot: ICT-architectuur en leveranciersmanagement. Breng het applicatielandschap en databronnen in kaart, en neem Common Ground-eisen mee in je Programma van Eisen. Zo maak je je organisatie toekomstbestendig.
2. Randvoorwaarden: wat moet op orde zijn?
Bestuurlijk draagvlak
Collectieve digitalisering vraagt om meer dan techniek. Bestuurlijke rugdekking is essentieel: duidelijke kaders, een sponsor in het bestuur, en centrale regie. Vrijblijvendheid is voorbij; we kiezen voor gezamenlijke koers en federatieve inrichting.
Mensen met lef
Maar het draait ook om mensen. Lef, durf en een eigen aanjager (pyromaan) zijn nodig om patronen te doorbreken. Een passende cultuur en ondernemende netwerkers versnellen de beweging.
Passende architectuur en standaarden
En ten derde spelen architectuur en standaarden een belangrijke rol. Processtandaardisatie, lifecycle management en hergebruik als standaard zijn randvoorwaarden. Hierbij draait het om applicaties en interoperabiliteit tussen applicaties. Dit zorgt ervoor dat je jouw ICT-basis op orde hebt en wendbaar bent. Zonder die basis wordt het lastig jouw ICT-landschap aan te passen op nieuwe ontwikkelingen zoals Common Ground en het Federatief Datastelsel (FDS). Opleiding van I-adviseurs en CG-architecten zorgt voor (digitaal) vakmanschap, wat hen beter in staat stelt regie te voeren over de informatievoorziening en je ICT-landschap wendbaarder maakt. maakt binnen jouw ICT-functie jouw ICT-landschap wendbaarder en stelt de functie in staat om regie te voeren over de informatievoorziening En: constructieve samenwerking met leveranciers, slimme financiering en aangepaste inkoopeisen maken het verschil.
3. Onderzoeksvragen: wat moeten we verder uitdiepen?
De deelnemers kwamen met scherpe vragen. Wanneer kiezen we voor nieuwe, collectieve oplossingen boven bewezen software? Waar ligt de urgentie bij gemeenten én marktpartijen? Hoe herijken we verdienmodellen?
Maar ook: hoe ziet de doelarchitectuur eruit? Welke rollen zijn nodig om de Common Ground-koers te bewaken? En: waar begin je als gemeente? Bouw je zelf, koop je in, en hoe regel je ondersteuning en hosting?
En tot slot is er behoefte aan meer duidelijkheid over de impact op organisatie en dienstverlening. Wat betekent collectieve digitalisering voor teams, processen en het vertrouwen van collega’s? Hoe houden we energie vast en voorkomen we een monopolie?
Publieke organisaties staan voor grote uitdagingen in hun informatiehuishouding. Voor I&A-teams betekent dit dat nieuwe kennis snel moet worden opgepakt. Tijdens de 9 Kennisateliers leer je de essentie van procesgericht werken, informatiemanagement, digitale samenwerking en AI, praktisch, actueel en direct toepasbaar.
Samen verder: van kennis naar doen
Wat nemen we collectief mee naar huis?
- Marktpartijen zitten nadrukkelijk ook aan tafel om mee te bewegen bij deze transitie.
- Collectieve digitalisering is niet hetzelfde als allemaal dezelfde leverancier gebruiken voor één component. Verschillende partijen bouwen aan dezelfde componenten.
- De open source ontwikkeling gebeurt door relatief nieuwe partijen, met een ander verdienmodel dan de meer ‘traditionele’ leveranciers.
- Het is spannend om te kiezen voor een oplossing die zich nog niet heeft bewezen. Het einddoel van Common Ground is ook bij de architecten die eraan werken nog niet compleet.
- De vraag is wat gemeenten nodig hebben om wel te durven kiezen voor CG-gebaseerde componenten.
- Er is dus nog veel onduidelijk, maar de Kennissessie laat zien dat de richting helder is. We kiezen voor hergebruik, clusteren midden en kennis en houden koers met duidelijke kaders.
Wat ga jij morgen oppakken?
Het devies: start klein, leer snel, schaal op. Sluit aan bij werkgroepen, gebruik de zelfscan en plan een inspiratiesessie om je bestuur en MT mee te nemen. Kies één quick win, maak een kort plan met eigenaar en tijdlijn, en deel je ervaring. Zo versnellen we samen richting collectieve digitalisering.
Wil je sparren, deelnemen aan onderstaande workshops of samen een sprint starten? We denken graag mee!
Meer informatie?
Stel je vraag aan Wijnand. Hij denkt graag met je mee!
